Strefa klienta
Pomoc
Prawo Karne » Lista porad » Przedawnienie karalności

Przedawnienie karalności

Drukuj Wyślij znajomemu

Pytanie:

Wyjaśnienia do wcześniej zadanego przeze mnie pytania. Postawiono mi zarzuty akt oskarżenia z art (poprzedni kk) 205par.1 kara wtedy wynosiła od 6 miesięcy do 5 lat a okres przedawnienia art.105 to wtedy było 10 lat. Według nowego kk teraz mam art.286 par.1 a kara do tego jest od 6 miesięcy do 8 lat i przedawnienia art 101 wynosi 15 lat. Jak pisałam sprawa zaczęła się w 1993 roku zakończyła nieprawomocnym wyrokiem w 2010. Będą wnosiła apelacje. Nie potrafię zrozumieć dlaczego jeśli stosując nowy kk minęło 15 lat, to nie ma przedawnienia. Bardzo proszę o wyjaśnienie tej kwestii.  W 1993 roku w grudniu rozpoczęło się śledztwo w którym jako pracownik firmy miałam postawione zarzuty wyłudzenia pożyczek od osób fizycznych wyrok w sprawie zapadł w sierpniu 2010. Dzisiaj dostałam uzasadnienie wyroku - czy w tej sprawie (wnoszę apelacje) gdzie wyrok który jest nieprawomocny a zapadł po 17 latach występuje przedawnienie.

Odpowiedź:

Nie można stosować wcześniejszych przepisów o przedawnieniu karalności, ponieważ ustawodawca tego zakazał. W ustawach wprowadzających nowelizację kodeksu karnego znajdują się zapisy przewidujące, że „Do czynów popełnionych przed wejściem w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy Kodeksu karnego o przedawnieniu w brzmieniu nadanym tą ustawą, chyba że termin przedawnienia już upłynął”.
Jeśli przestępstwo nie uległo w dniu wejścia w życie nowych przepisów przedawnieniu, to do takiej sprawy zastosowanie mają już nowe przepisy o przedawnieniu.
 
 Jeśli chodzi o pozostałe kwestie np. maksymalny wymiar kary, to zastosowanie ma przepis art. 4  kk, gdzie stwierdzono, iż należy stosować dawne przepisy jeśli są względniejsze dla sprawy. Zatem należałby zastosować art. 205 dawnego kodeksu karnego, gdzie przewidziana jest maksymalna kara 5 lat pozbawienia wolności (bo jest korzystniejszy dla sprawcy), ale jeśli chodzi o kwestie przedawnienia, to będzie oceniana z zastosowaniem nowych przepisów. Obecne przepisy przewidują, że termin podstawowy przedawnienia powinien wynieść 10 lat (zakładając, że zgodnie z art. 205 d. kk, maksymalna kara wynosi 5 lat), ale dodatkowo ze względu na wszczęcie postępowania karnego termin ten jeszcze uległ przedłużeniu o 10 lat.
 
Napisała Pani, że sprawa toczy się od 1993 rok, ale nie jest wyjaśnione czy w 1993 roku doszło do czynu niedozwolonego, czy też wszczęto postępowanie przygotowawcze (śledztwo, dochodzenie), czy też wniesiono akt oskarżenia i zaczęła się sprawa sądowa.
Dla stwierdzenia czy doszło do przedawnienia trzeba znać datę popełnienia czynu niedozwolonego i ewentualnie jeszcze datę postawienia przez prokuraturę (lub policję) zarzutów.
 Przypuszczam, że czyn miał  miejsce w początku lat 90-tych, a w 1993 roku wszczęto postępowanie karne. W takim razie termin przedawnienia zgodnie z dawnym kodeksem karnym pierwotnie wynosił 5 lat (okres podstawowy) plus kolejne 5 lat z tytułu wszczęcia postępowania karnego. Jeśli założyć, że czyn niedozwolony i postawienie zarzutów miały miejsce w początku lat 90-tych, to w chwili wejścia w życie nowego kodeksu karnego w 1998 roku terminy przedawnienia jeszcze nie upłynęły i – zgodnie z przepisami nowelizacji - zastosowanie będą miały już przepisy nowego  kodeksu regulujące przedawnienie. Nowy kodeks  przewidywał już nowe  - dłuższe - terminy przedawnienia. Mianowicie w art. 101 w pierwotnym brzemieniu stwierdzono, że:
„Karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat:
  1)   30 - gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa,
  2)   20 - gdy czyn stanowi inną zbrodnię,
  3)   10 - gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata,
  4)   5 - gdy czyn jest zagrożony karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 3 lat,
  5)   3 - gdy czyn jest zagrożony karą ograniczenia wolności lub grzywną”.
Okres podstawowy wynosił zatem już 10 lat, a dodatkowo w art. 102 kk przewidziano „ Jeżeli w okresie przewidzianym w art. 101 wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa ustaje z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu”.  Zatem łączny okres przedawnienia przedłużył się z 10 lat do 15 lat.
Orientacyjnie można przyjąć, że przedawnienie nastąpiłoby około 2007-2008 roku.
Jednak w dniu 3 marca 2005 roku weszła w życie zmiana kodeksu karnego (ustawa z dnia 3 czerwca 2005 r. „o zmianie ustawy - Kodeks karny” Dz.U. z 2005r. Nr 132 poz.1109). W art. 2 tej ustawy przewidziano, że „Do czynów popełnionych przed wejściem w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy Kodeksu karnego o przedawnieniu w brzmieniu nadanym tą ustawą, chyba że termin przedawnienia już upłynął”. Zatem ponownie przewidziano, iż do czynów jeszcze nie przedawnionych mają zastosowanie nowe przepisy. Ustawodawca więc ponownie przedłużył okres przedawnienia.
Jeśli w Państwa sprawie wyłudzenie miało miejsce przed 3 marca 1990 roku, to w chwili wejścia w życie nowelizacji w 2005 roku  termin (15 lat) przedawnienia już upłynął, ale przypuszczam, że wyłudzenie miało miejsce później np. w roku 1992 czy w 1993. Wówczas termin 15 lat jeszcze nie upłynął w momencie wejścia w życie nowelizacji. To oznacza, iż ponownie przedłużono okres przedawnienia. Nowelizacja z 2005 roku  zmieniała min.  art. 102, który po nowelizacji brzmi  „Jeżeli w okresie przewidzianym w art. 101 wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa określonego w § 1 pkt 1-3 ustaje z upływem 10 lat, a w pozostałych wypadkach - z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu”.
Jeśli założyć, że maksymalny wymiar kary powinien być oceniany według dawnego art. 205 kodeku karnego i nie przekroczy 5 lat pozbawienia wolności, to termin przedawnienia powinien wynieść 20 lat, zatem niedługo powinien upłynąć. Okres podstawowy powinien wynieść 10 lat – zgodnie z art. 101 par. 1 pkt 3 dla występków zagrożonych karą pozbawienia wolności przekraczających 3 lata ale nie przekraczających 5 lat. Dodatkowo trzeba doliczyć 10 lat z racji wszczęcia sprawy karnej.
Jeśli  więc Pani sprawa będzie toczyła się kolejne 2 lata, to w mojej ocenienie można będzie skutecznie powoływać się na termin przedawnienia, pod warunkiem, że znowu nie nastąpi kolejna zmiana przepisów.
Dla ustalenia kiedy dokładnie minie termin przedawnienie konieczne jest ustalenie daty popełnienia czyny (jest w wskazana w akcie oskarżenia) oraz daty postawienia zarzutów w trakcie śledztwa lub dochodzenia.

„Sprawiedliwość w karaniu a nie surowość uświęca siłę prawa”.

Monteskiusz

Hasła:

przedawnienie, adwokat, kara, poradnictwo prawne, porady prawne, porady prawnicze, porada prawna

Data odpowiedzi:

05-08-2011r.

Działy prawa:

Karne

Numer porady:

231969

Podobne: